Nieuw onderzoek wijst uit dat het magma van uitgedoofde vulkanen mogelijk een grote hoeveelheid zeldzame aardmetalen bevat.

Een recent gepubliceerd onderzoeksrapport onthult dat een mysterieus magma dat in uitgedoofde vulkanen wereldwijd wordt aangetroffen, aanzienlijke hoeveelheden zeldzame aardmetalen (REE's) kan bevatten. Deze metalen zijn cruciaal voor schone technologieën zoals elektrische voertuigen en windturbines. REE's zoals lanthaan, neodymium en terbium zijn niet echt zeldzaam, maar zijn vaak moeilijk te winnen omdat ze doorgaans in lage concentraties voorkomen. Nu de wereldwijde vraag naar REE's enorm is gestegen, zijn landen actief op zoek naar nieuwe leveringsbronnen.

Michael Anenburg, de auteur van het onderzoeksrapport en onderzoeker aan de Australian National University, zei dat deze ontdekking een nieuwe weg zou kunnen openen voor de winning van zeldzame aardmetalen.

Het onderzoek werd gezamenlijk uitgevoerd door wetenschappers van de Australian National University en de University of Chinese Academy of Sciences, geïnspireerd door de ontdekking van een enorme afzetting van zeldzame aardmetalen in Kiruna, Zweden, vorig jaar. De afzetting in Kiruna bevindt zich bovenop een enorme ijzerertsformatie, die is ontstaan ​​na intense vulkanische activiteit zo'n 1,6 miljard jaar geleden. De wetenschappers wilden achterhalen of de bron van deze zeldzame aardmetalen een toevallige geologische gebeurtenis was of verband hield met deze ijzerrijke vulkanen zelf.

Uitbarstingen van ijzerrijk magma worden zelden waargenomen bij actieve vulkanen, maar sommige uitgedoofde vulkanen, miljoenen jaren oud, hebben deze mysterieuze eruptievorm wel gekend.

Het onderzoeksteam simuleerde een magmakamer in het laboratorium en voerde experimenten uit met synthetische gesteenten met een vergelijkbare samenstelling. Ze ontdekten dat wanneer de gesteenten smolten en magma werden, het ijzerrijke magma zeldzame aardmetalen (REE's) uit de omgeving veel effectiever absorbeerde dan conventioneel vulkanisch magma, met een efficiëntie die tot wel 200 keer hoger lag. Deze ontdekking biedt nieuwe mogelijkheden voor de ontwikkeling van REE-afzettingen in uitgedoofde vulkanen wereldwijd, met name in regio's zoals de Verenigde Staten, Chili en Australië.

In deze gebieden wordt al op veel plaatsen ijzererts gewonnen, wat betekent dat bedrijven mogelijk meer waarde kunnen halen uit bestaande mijnbouwgebieden zonder nieuwe grondstoffen te hoeven exploiteren, waardoor een win-winsituatie ontstaat.

Lingli Zhou, universitair docent energiekritische metalen aan de Vrije Universiteit Amsterdam, is van mening dat dit onderzoek een interessante aanpak hanteerde door natuurlijke omgevingen in het laboratorium te simuleren. Dit hielp wetenschappers te begrijpen hoe zeldzame aardmetalen zich in de aardkorst ophopen en bood daarmee sterke steun voor het ontdekken van economisch winbare afzettingen van zeldzame aardmetalen.

De winning van zeldzame aardmetalen (REE's) gaat echter gepaard met ernstige milieuproblemen, omdat er vaak giftige chemicaliën worden gebruikt die de bodem en het grondwater kunnen vervuilen. Sommige experts suggereren dat er meer aandacht moet worden besteed aan het recyclen van REE's in plaats van te blijven vertrouwen op mijnbouw. ​​Een recente studie wijst uit dat materialen van afgedankte mobiele telefoons, elektrische voertuigen en andere apparaten een aanzienlijke en vaak over het hoofd geziene bron van REE's kunnen vormen, waardoor de vraag naar REE-mijnbouw zou kunnen afnemen.